อำนาจปกครองและผู้ปกครองตามคำสั่งศาล
เอกสารสำหรับกรณีอำนาจปกครองบุตรตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1566 บันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่า และการตั้งผู้ปกครองตามมาตรา 1585 เป็นต้นไป
โดยหลัก อำนาจปกครองบุตรผู้เยาว์อยู่กับบิดามารดาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1566 และกฎหมายระบุกรณีที่อำนาจปกครองอยู่กับบิดาหรือมารดาฝ่ายเดียว เช่น อีกฝ่ายถึงแก่ความตาย ถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือศาลสั่งให้อำนาจปกครองอยู่กับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
กรณีหย่าโดยความยินยอม บันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่ามักระบุว่าใครเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง ค่าอุปการะเลี้ยงดู และการติดต่อกับบุตร เอกสารชุดนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่หน่วยงานทั้งในและต่างประเทศเรียกดู เมื่อพิจารณาเรื่องการเดินทางของเด็ก การเรียน หรือการทำหนังสือเดินทาง
หากบิดามารดาถึงแก่ความตายหรือถูกถอนอำนาจปกครอง ศาลตั้งผู้ปกครองให้ผู้เยาว์ได้ตามมาตรา 1585 เป็นต้นไป ผู้ปกครองมีอำนาจหน้าที่ดูแลตัวบุคคลและทรัพย์สินของผู้เยาว์ภายใต้กรอบที่กฎหมายกำหนด และการทำนิติกรรมสำคัญเกี่ยวกับทรัพย์สินของผู้เยาว์ตามมาตรา 1574 ต้องได้รับอนุญาตจากศาล
เมื่อเอกสารจะใช้ต่างประเทศ ให้คัดสำเนาคำสั่งศาลหรือบันทึกข้อตกลงจากหน่วยงานต้นเรื่อง แปลเป็นภาษาปลายทาง แล้วผ่านการรับรองของกรมการกงสุลและสถานเอกอัครราชทูตปลายทาง ในทางกลับกัน คำสั่งศาลต่างประเทศที่จะใช้ในไทยต้องผ่านลำดับรับรองของประเทศต้นทางและสถานเอกอัครราชทูตไทยก่อน
เอกสารที่ต้องเตรียม
- สูติบัตรและทะเบียนบ้านของบุตรผู้เยาว์
- ทะเบียนสมรสหรือทะเบียนหย่าพร้อมบันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่า
- คำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลเรื่องอำนาจปกครองหรือการตั้งผู้ปกครอง พร้อมหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด
- บัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้ใช้อำนาจปกครอง
- หนังสือยินยอมให้บุตรเดินทางไปต่างประเทศ ตามแบบที่ผู้รับเอกสารกำหนด
- คำแปลรับรองของเอกสารทุกฉบับที่จะใช้ข้ามประเทศ
ลำดับขั้นตอน
- ระบุให้ชัดว่าผู้ใช้อำนาจปกครองในขณะนี้คือใคร ตามกฎหมาย ข้อตกลง หรือคำสั่งศาล
- คัดสำเนาเอกสารต้นเรื่องจากสำนักทะเบียนหรือศาล
- ยื่นคำร้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว หากต้องเปลี่ยนแปลงอำนาจปกครองหรือตั้งผู้ปกครอง
- ขอหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดเมื่อมีคำสั่งหรือคำพิพากษาแล้ว
- แปลเอกสารและรับรองคำแปลตามภาษาที่ผู้รับกำหนด
- รับรองที่กรมการกงสุลและสถานเอกอัครราชทูตปลายทางตามลำดับ
เช็กลิสต์ก่อนยื่น
- ตรวจว่าเอกสารระบุชื่อเด็กและผู้ปกครองตรงกับหนังสือเดินทางทุกตัวอักษร
- เตรียมหนังสือยินยอมให้เด็กเดินทาง เผื่อกรณีเดินทางกับผู้ปกครองเพียงฝ่ายเดียว
- สอบถามสถานทูตปลายทางว่าต้องการคำสั่งศาลฉบับรับรองหรือสำเนาแบบใด
- อย่าใช้บันทึกข้อตกลงที่ยังไม่ได้จดทะเบียนหย่าเป็นหลักฐานอำนาจปกครอง
คำถามที่พบบ่อย
หลังหย่า ใครเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตร
เป็นไปตามที่ตกลงกันในบันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่า หรือตามคำพิพากษาของศาล หากไม่มีข้อตกลงหรือคำสั่ง ให้พิจารณาตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1566
บิดาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสมีอำนาจปกครองไหม
โดยหลัก เด็กที่เกิดจากหญิงที่มิได้สมรสเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดาตามมาตรา 1546 ฝ่ายบิดาจะมีอำนาจปกครองได้ต่อเมื่อเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมายและมีข้อตกลงหรือคำสั่งศาลกำหนดให้
จะพาบุตรผู้เยาว์เดินทางออกนอกประเทศต้องมีเอกสารอะไร
โดยทั่วไปสายการบิน สถานทูต หรือด่านตรวจคนเข้าเมืองอาจขอดูสูติบัตร หลักฐานอำนาจปกครอง และหนังสือยินยอมของอีกฝ่าย เงื่อนไขต่างกันตามประเทศปลายทาง ควรตรวจสอบล่วงหน้าเสมอ
ขายที่ดินของผู้เยาว์ต้องขออนุญาตศาลหรือไม่
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1574 กำหนดให้นิติกรรมสำคัญเกี่ยวกับทรัพย์สินของผู้เยาว์ รวมถึงการขายอสังหาริมทรัพย์ ต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน
คำสั่งศาลต่างประเทศเรื่องอำนาจปกครองใช้ในไทยได้เลยไหม
ต้องผ่านการรับรองตามลำดับของประเทศต้นทางและสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทย พร้อมคำแปลรับรอง ส่วนการยอมรับผลของคำสั่งในไทยเป็นดุลพินิจของหน่วยงานหรือศาลไทยที่รับเรื่อง
ตั้งผู้ปกครองให้ผู้เยาว์ทำอย่างไร
ยื่นคำร้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1585 เป็นต้นไป โดยแสดงเหตุที่ผู้เยาว์ไม่มีผู้ใช้อำนาจปกครองและความเหมาะสมของผู้ที่จะเป็นผู้ปกครอง
เปลี่ยนผู้ใช้อำนาจปกครองภายหลังได้หรือไม่
ทำได้โดยยื่นคำร้องต่อศาล โดยแสดงพฤติการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปและประโยชน์สูงสุดของเด็ก ศาลจะพิจารณาตามข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี
หนังสือยินยอมให้บุตรเดินทางต้องรับรองที่ไหน
หากผู้ให้ความยินยอมอยู่ในไทยและเอกสารจะใช้ต่างประเทศ นิยมให้ทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อรับรอง แล้วนำเข้าลำดับรับรองของกรมการกงสุลและสถานทูตปลายทางตามที่ผู้รับกำหนด
ต้องการให้ทีมตรวจเอกสารก่อนยื่นสำนักทะเบียนหรือศาล ติดต่อ LINE @nycli โทร +66-83-249-4999 หรืออีเมล nycli@ilc.ltd เจ้าหน้าที่จะแจ้งขั้นตอน เอกสารที่ยังขาด และกรอบเวลาที่เป็นไปได้จริงตามกรณีของคุณ