พินัยกรรมและคำสั่งศาลจากต่างประเทศ — ใช้กับทรัพย์สินในไทย
พินัยกรรมหรือคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกที่ทำในต่างประเทศไม่มีผลบังคับในไทยโดยอัตโนมัติ หน้านี้อธิบายลำดับการรับรองเอกสาร การแปลรับรอง และการนำไปประกอบคำร้องต่อศาลไทย
ทรัพย์สินที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย เช่น ที่ดิน ห้องชุด บัญชีเงินฝากในธนาคารไทย และหุ้นในบริษัทไทย อยู่ภายใต้กระบวนการของไทย แม้เจ้ามรดกจะทำพินัยกรรมไว้ที่ต่างประเทศและศาลต่างประเทศได้มีคำสั่งแต่งตั้งผู้จัดการมรดกแล้วก็ตาม เอกสารต่างประเทศเหล่านั้นใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบคำร้องต่อศาลไทย ไม่ได้แทนคำสั่งของศาลไทย
ลำดับการรับรองเอกสารต่างประเทศเป็นจุดที่ผิดพลาดบ่อยที่สุด หลักคือเอกสารต้องได้รับการรับรองตามลำดับของประเทศต้นทางจนถึงกระทรวงการต่างประเทศของประเทศนั้น แล้วจึงนำไปรับรองที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยประจำประเทศนั้น เมื่อถึงไทยจึงแปลเป็นภาษาไทยและนำไปรับรองคำแปลที่กรมการกงสุลตามที่ผู้รับเอกสารกำหนด
พินัยกรรมต่างประเทศต้องพิจารณาสองชั้น ชั้นแรกคือแบบของพินัยกรรมถูกต้องตามกฎหมายของประเทศที่ทำหรือไม่ ชั้นที่สองคือข้อกำหนดในพินัยกรรมขัดต่อกฎหมายไทยหรือไม่ ตัวอย่างที่พบบ่อยคือข้อกำหนดยกที่ดินให้ผู้รับที่เป็นคนต่างด้าว ซึ่งแม้พินัยกรรมสมบูรณ์ ผู้รับก็ยังต้องอยู่ภายใต้ข้อจำกัดการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวตามประมวลกฎหมายที่ดิน
การแปลต้องรักษาชื่อบุคคลให้สะกดตรงกับหนังสือเดินทางและเอกสารทะเบียนราษฎรทุกฉบับ ความไม่ตรงกันของการสะกดชื่อระหว่างมรณบัตรต่างประเทศ พินัยกรรม และคำสั่งศาลต่างประเทศ เป็นเหตุให้ต้องทำหนังสือชี้แจงเพิ่มเติมและทำให้กระบวนการล่าช้า จึงควรตรวจการสะกดทุกฉบับให้ตรงกันก่อนเริ่มขั้นตอนรับรอง
หากผู้จัดการมรดกที่ศาลต่างประเทศตั้งไว้ไม่สะดวกเดินทางมาไทย สามารถมอบอำนาจให้ผู้แทนในไทยดำเนินการแทนได้ในบางขั้นตอน โดยหนังสือมอบอำนาจต้องลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่กงสุลไทยหรือทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อในประเทศนั้น และผ่านการรับรองตามลำดับเช่นเดียวกับเอกสารอื่น
เอกสารที่ต้องเตรียม
- พินัยกรรมต่างประเทศฉบับจริงหรือสำเนาที่หน่วยงานผู้เก็บรักษารับรอง
- คำสั่งศาลต่างประเทศตั้งผู้จัดการมรดกหรือหนังสือรับรองเทียบเท่า
- มรณบัตรที่ออกโดยหน่วยงานของประเทศที่เจ้ามรดกถึงแก่ความตาย
- หนังสือเดินทางของเจ้ามรดกและของทายาท
- หลักฐานความสัมพันธ์ เช่น ทะเบียนสมรส สูติบัตร
- เอกสารแสดงทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย
- หนังสือมอบอำนาจ หากผู้จัดการมรดกไม่เดินทางมาเอง
ลำดับขั้นตอน
- ขอเอกสารฉบับจริงหรือสำเนารับรองจากหน่วยงานต้นทางในต่างประเทศ
- รับรองเอกสารตามลำดับของประเทศต้นทางจนถึงกระทรวงการต่างประเทศของประเทศนั้น
- นำไปรับรองที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยประจำประเทศนั้น
- แปลเป็นภาษาไทยโดยผู้แปลที่ผู้รับเอกสารยอมรับ
- รับรองคำแปลที่กรมการกงสุลตามที่ศาลหรือหน่วยงานผู้รับกำหนด
- ยื่นประกอบคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกต่อศาลไทยที่มีเขตอำนาจ
เช็กลิสต์ก่อนยื่น
- การสะกดชื่อในทุกเอกสารตรงกับหนังสือเดินทาง
- เอกสารต่างประเทศผ่านการรับรองครบทุกชั้นก่อนแปล
- คำแปลภาษาไทยครบทุกหน้า รวมตราประทับและข้อความหลังเอกสาร
- พินัยกรรมไม่มีข้อกำหนดที่ขัดต่อข้อจำกัดการถือครองทรัพย์ของคนต่างด้าว
- ตรวจว่าทรัพย์ในไทยรายการใดต้องใช้คำสั่งศาลไทยและรายการใดใช้เอกสารอื่นได้
คำถามที่พบบ่อย
คำสั่งศาลต่างประเทศใช้ที่สำนักงานที่ดินไทยได้เลยหรือไม่
โดยทั่วไปไม่ได้ สำนักงานที่ดินต้องการคำสั่งของศาลไทยเป็นหลักฐานอำนาจ คำสั่งศาลต่างประเทศใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบคำร้องต่อศาลไทยเพื่อขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกในไทย
พินัยกรรมต่างประเทศต้องทำใหม่เป็นฉบับไทยหรือไม่
ไม่ต้องทำใหม่หากพินัยกรรมสมบูรณ์ตามกฎหมายของประเทศที่ทำ แต่ต้องผ่านการรับรองและแปลเป็นภาษาไทยก่อนใช้ต่อศาลไทย ผู้ที่มีทรัพย์ในไทยจำนวนมากมักเลือกทำพินัยกรรมฉบับไทยแยกต่างหากเพื่อลดขั้นตอน
ไทยเป็นภาคี Apostille แล้วจะตัดขั้นตอนสถานทูตได้เมื่อใด
อนุสัญญาจะมีผลกับไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ตามข้อมูลของ HCCH ก่อนวันดังกล่าวลำดับการรับรองเดิมยังใช้อยู่ และหลังจากนั้นต้องรอแนวปฏิบัติที่หน่วยงานไทยประกาศ
ต้องแปลพินัยกรรมทั้งฉบับหรือแปลเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับทรัพย์ในไทย
ควรแปลทั้งฉบับ เพราะศาลต้องพิจารณาเจตนาโดยรวมและตรวจว่ามีข้อกำหนดใดขัดกันหรือไม่ การแปลบางส่วนมักถูกขอให้แปลเพิ่มภายหลังและทำให้เสียเวลาสองรอบ
ทายาทที่อยู่ต่างประเทศต้องเดินทางมาไทยไหม
ในหลายกรณีไม่ต้อง หากจัดทำหนังสือให้ความยินยอมและหนังสือมอบอำนาจที่ลงนามต่อสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยและผ่านการรับรองครบลำดับ แต่ศาลมีอำนาจเรียกให้มาชี้แจงได้หากเห็นสมควร
ต้องการให้ทีมตรวจเอกสารก่อนยื่นศาลหรือสำนักงานที่ดิน ติดต่อ LINE @nycli โทร +66-83-249-4999 หรืออีเมล nycli@ilc.ltd เจ้าหน้าที่จะแจ้งขั้นตอน เอกสารที่ยังขาด และกรอบเวลาที่เป็นไปได้จริงตามกรณีของคุณ